به گزارش پایگاه خبری ربیع، در سال‌های اخیر به‌ویژه در سال‌های ما قبل هم رد پای فساد در دستگاه‌ها و در جایگاه‌های مختلف دیده شده و برخی از افراد نیز در این رابطه پایشان به محکمه باز شده است. فساد به هر شکلش پوساننده است؛ چیزی که می‌تواند پایه‌های یک نظام حکومتی را بلرزاند و زنگ خطر را برایش به صدا در آورد فساد است که این فساد برای نظامی با عنوان اسلامی حتی ریز و کمش هم قابل پذیرش و تحمل نیست.

اما اینکه بگوییم به کلی فساد برچیده شود شدنی نیست؛ زیرا کار دست انسان‌هاست و هر انسانی امکان دارد به دام شیطان نفس بیفتد و گرفتار یک و حتی انواع فساد شود؛ بنابراین وقتی قرار است مال و ناموس و سایر امور جامعه را به فرد و افرادی بسپارند باید دست‌کم چنان با ذره‌بین گذشته‌اش را وارسی کنند که هیچ ابهامی نبینند و بعد کار به او سپرده شود. اما امان از سیاست‌بازی! وقتی که فرد احساس کند رها شده و هرکاری بکند کسی را با او کاری نیست؛ یعنی سیستم‌های نظارتی خاصیت خود را از دست بدهند حال به هر دلیل، تهدید یا تطمیع یا فشارهای مختلف دیگر، و افراد فاسد، دستی در کار مردم داشته باشند، وضعیت اقتصادی و اجتماعی روزبه‌روز بدتر خواهد شد و امور به درستی سروسامان نخواهد یافت.

امام علی(ع) در نهج‌البلاغه راهکارهای مناسبی برای مبارزه با فساد ارائه فرموده‌اند که می‌تواند برای مبارزه با فساد مفید و مؤثر باشد. بدون شک در این بین تقویت ارزش‌های دینی در جامعه، افزایش نظارت بر مسئولان، تحمل نقدهای منصفانه توسط مسئولان، اهمیت دادن به آزادی رسانه‌ها و مطبوعات برای شفاف‌سازی امور، نقش مهمی در مبارزه با فساد اداری و اقتصادی دارد. امروز فساد مالی اداری عارضه‌ای است که گریبان‌گیر کشور است. رواج فساد اداری و اقتصادی در یک جامعه باعث بی‌اعتمادی به نظام سیاسی، پایمال شدن حقوق افراد جامعه، افزایش فقر، کاهش سرمایه‌گذاری، بهره‌مندی نابرابر از فرصت‌ها، تضعیف فرهنگ کار و نوآوری و ایجاد و افزایش بی‌عدالتی می‌شود. از نگاه امیرالمؤمنین (ع) برخورد قاطعانه با خیانت کارگزاران یکی از وظایف مهم نظام اسلامی است. در شأن نظام اسلامی نیست که خدای ناکرده برخی از کارگزاران طوری زندگی و رفتار کنند که با تضییع حقوق مردم، موجب فراهم شدن ثروت‌های بادآورده شوند و اشرافی‌گری جای پا پیدا کند.

حضرت علی(ع) نسبت به رفتار و اعمال کارگزاران نظام اسلامی حساسیت ویژه‌ای داشت و به طور کامل بر آنها نظارت داشت تا آنها از صراط مستقیم گمراه نشوند. آن حضرت به اشعث بن قیس، فرماندار آذربایجان، درباره استفاده ناروا از بیت‌المال هشدار داده و بیت‌المال را مال خدا می‌داند و می‌فرماید: «همانا پست فرمانداری برای تو وسیله آب و نان نبوده، بلکه امانتی در گردن توست. در دست تو اموالی از ثروت‌های خدای بزرگ و عزیز است و تو خزانه‌دار آنی.» حضرت در نکوهش یکی از فرمانداران که از بیت‌المال سوءاستفاده کرده بود نوشت: «دشمنت بى‌پدر باد، گویا میراث پدر و مادرت را به خانه مى‏‌برى! سبحان‌اللّه‏! آیا به معاد ایمان ندارى و از حسابرسى دقیق قیامت نمى‌‏ترسى؟ اى کسى که در نزد ما از خردمندان به شمار مى‌آمدى چگونه نوشیدن و خوردن را بر خود گوارا کردى در حالى که مى‏‌دانى حرام مى‌‏خورى؟ و حرام مى‏‌نوشى! سوگند به خدا اگر حسن و حسین چنان مى‌کردند که تو انجام دادى، از من روى خوش نمى‌دیدند و به آرزو نمى‏‌رسیدند تا آنکه حق را از آنان باز پس ستانم و باطلى را که به دستم پدید آمده نابود سازم.»

برخورد یکسان با مردم و نزدیکان بدون شک یکی از اصول گرانبها در مکتب امیرمؤمنان است که ایشان برای مبارزه با فساد تمایزی بین نزدیکان و دیگران نمی‌گذاشت. ایشان اصول اسلامی را یکسان و بدون گذشت بر تمام افراد جامعه اجرا می‌نمود. حضرت رفتار با برادرش را که خواهان سهم بیشتری از بیت‌المال شده بود این‌گونه توضیح می‌دهد: «به خدا سوگند برادرم عقیل را دیدم که به شدت تهیدست شده بود و از من درخواست داشت یک من از گندم‌های بیت‌المال را به او ببخشم. چون به گفته‌های او گوش دادم، پنداشت که دین خود را به او واگذار می‌کنم و از راه عادلانه خود دست برمی‌دارم. روزی آهنی را گداخته به جسمش نزدیک کردم، چون بیمار از درد فریاد زد به او گفتم از حرارت آهنی می‌نالی که انسانی به بازیچه آن را گرم ساخته است؟ اما مرا به آتش دوزخی می‌خوانی که خدای جبارش با خشم خود آن را گداخته است.» این رفتار امیرالمؤمنین با نزدیکان و کارگزارانی که خود منصوب کرده‌اند سبب تقویت و اقتدار نظام اسلامی است که باید امروز الگوی ما در کشور باشد؛ اما آیا به آن عمل می‌شود یا فقط داستان‌وار رفتار مولا را می‌گوییم و رد می‌شویم؟

البته نمونه‌هایی دیده شده که دستگاه قضا برای مبارزه با فساد وارد شده هر چند بسیارش با تأخیری بوده که شاید غیر قابل جبران باشد زیرا فرد و افراد فرصت فساد زیادتری پیدا کرده و چنان جری می‌شوند که هیچ باکی از موضوع ندارند. کاش مسئولان بدون کوچک‌ترین اغماض و به محض اطلاع از یک حرکت فسادگونه با جرأت وارد می‌شدند و صداقت و قاطعیت و امانتداری خود را عیان می‌نمودند تا مردم با اعتماد بیشتر در میدان باشند. حالا باید دید در این مسئله قوای سه گانه عزمشان جزم بر برخورد با آلودگی و فساد هست یا تعارف و… مانع از اقدام می‌شود و آیا مردم را از کم و کیف مبارزه با فساد مطلع می‌کنند؟ روندی که در قوه قضائیه شروع شده اگر عمق پیدا کند و با سرعت پیش رود مردم را امیدوار خواهد ساخت.