به گزارش پایگاه خبری ربیع، حضرت امام جعفر صادق(ع) فرمودند: به خدا قسم به لقمان تنها حکمت و دانش عطا نشده بود؛ او دارایی و خانواده و قدرت جسمی و زیبایی چشمگیر نداشت، ولی مردی با اراده بود.
تا آنجا که امام(ع) فرمودند: او بر دو نفر که با هم نزاع می‌کردند یا می‌جنگیدند نمی‌گذشت مگر اینکه میانشان صلح برقرار می‌کرد و از پیش آنان نمی‌رفت تا آنکه آنها دست از نزاع و جنگ می‌کشیدند و متفرق می‌شدند.
از سال ۲۰۰۱ دهم نوامبر (۱۹ آبان)، روز جهانی «علم در خدمت صلح و توسعه» نام‌گذاری شده است. از مهم‌ترین اهداف یونسکو درزمینه نام‌گذاری روز علم، بهره‌مندی آحاد جامعه از ثمرات علم، فناوری و نوآوری، ایجاد بستر و فضای مناسب گفتمان پیرامون تأثیر علم، فناوری و نوآوری بر زندگی روزمره مردم، صلح و توسعه و معرفی بعضی موقعیت‌های نو بوده است که موجب ارتقای کیفیت عمومی زندگی می‌شود.
روز جهانی «علم در خدمت صلح و توسعه» با هدف بهره‌مندی مردم از ثمرات علم، فناوری و نوآوری و ایجاد فضای مناسب برای گفت‌وگو در این زمینه، در کنفرانس عمومی یونسکو در سال ۲۰۰۱ به تصویب رسید. از آن سال تاکنون یونسکو در تمامی کشورهای عضو همان‌گونه که فلسفه اصلی تشکیل این سازمان حکم می‌کند در حوزه علم نیز، به دنبال ایجاد تفکر صلح در اذهان بشر بوده است؛ اما پرسش اینجاست که «آیا تفکر صلح، تفکر غالب در جهان است یا برعکس هرچه زمان می‌گذرد، جنگ و خونریزی بیش از پیش خود را نشان می‌دهد؟»
بدیهی است تحقق صلح به دانشمندانی نیاز دارد که خود به صلح می‌اندیشند و این امکان‌پذیر نیست مگر آنکه دانشمندان، اخلاق و خرد را با دانش خود همراه کنند و هدف اصلی علم را رسیدن به صلح و توسعه قرار دهند؛ زیرا توسعه علمی و اقتصادی صرف، بدون درنظرگرفتن اخلاق به این نتیجه منجر نخواهد شد و نیز باید باور داشت صلح مسیر رشد و تعالی انسان‌ها را هموار می‌کند و جنگ و درگیری و بداخلاقی و… بشر را به دره سقوط و نابودی می‌کشاند.
علم باید بتواند از درد و رنج بشر بکاهد و این تضمین نخواهد شد مگر آنکه دانش از همراهی اخلاق برخوردار باشد؛ زیرا جهان برای پایان‌دادن به جنگ انسان با انسان و جنگ بشر با طبیعت پیرامونش به عالمان، خردمندان و دانشمندانی نیاز دارد که موضوع صلح، پایه اصلی تفکرات آنها باشد.
توجه به این جمله زیبای مقام معظم رهبری در این باب بسیار راهگشاست؛ ایشان فرمودند: «به علم اهمیت دهید. کلید اصلی بازکردن قفل‌های گوناگون، اهمیت‌دادن به علم است. البته در کنار آن، این امر بدیهی را هم باید در نظر داشته باشید که علم و عالم همان‌قدر که می‌توانند مفید باشند، می‌توانند مضر هم باشند؛ چو دزدی با چراغ آید گزیده‌تر برد کالا. اگر کسی که علم در وجود او هست، تقوا و پرهیزکاری و امانت و صداقت در او نباشد، می‌تواند موجود مضری باشد؛ می‌تواند علیه کشور و مصالح کشور، علم خودش را مورد استفاده قرار دهد.»
پس علم به‌تنهایی اثری در صلح و توسعه نخواهد داشت؛ مگر اینکه عالمی که علم را به بند کشیده و از کوله‌بار علمی برخوردار است، خداترس هم باشد و تقوا داشته باشد و امانتدار و باصداقت باشد؛ اگر چنین شد، علم در خدمت صلح و توسعه خواهد بود، وگرنه هرگز.
آیا امروز با تعیین روزی به نام «علم در خدمت صلح و توسعه»، علم توانسته است جایگاه خود را پیدا کند و به معنای واقعی کلمه در خدمت بشر قرار گیرد؟ آیا کشورهای مدعی پیشرفت علم و دانش در خدمت بشرند؟ آیا رفتار آمریکا و سایر دولی که خود را پیشتاز علم می‌دانند، گویای این است که علم در راستای صلح و توسعه مورد بهره‌برداری قرار گرفته است یا از علم ضد بشر استفاده می‌کنند؟ آیا بمب‌هایی که با پیشرفت علم ساخته شده و بر سر انسان‌های بی‌گناه و در این روزها سلاح‌های شیمیایی که بر سر مردم در سوریه و… ریخته می‌شود، گویای این نیست که علم به‌تنهایی نمی‌تواند داروی درمان جامعه بشری باشد؟ آیا دنیا نباید قبل از تربیت عالم به تهذیب آدم‌ها بپردازد تا علمشان به چراغی برای دزدی و غارت و چپاول و استعمار و استکبار تبدیل نشود؟
اینکه امام صادق(ع) می‌فرمایند لقمان علم داشت، حکمت داشت، اما نقطه بارزش این بود که از علم و دانش و… در راستای اصلاح بین مردم استفاده می‌کرد، یک شاخصه مهم برای علم و عالم است که باید در خدمت صلح قرار گیرد که صلح، زمینه‌ساز توسعه و رفاه و آرامش جامعه بشری خواهد بود؛ اما افسوس و هزار افسوس که امروز از علم برای غارت و چپاول و ظلم و ستم و پایمال‌کردن حقوق مردم استفاده می‌شود. درواقع از علم به جای خدمت در مسیر خیانت بهره‌برداری می‌شود و با کشتار و به‌بندکشیدن انسان‌ها، اربابان ارباب‌تر می‌شوند و فقرا، فقیرتر؛ در حالی که علم باید به ثروت تبدیل شود و بشر را از گرسنگی برهاند.