فاطمه براتی

به گزارش پایگاه خبری ربیع، هنوز هم دخترانی کم سن و سال عروسک به دست سر سفره عقد در کنار مردی که به آنها لبخند می‌زند می‌نشینند و نمی‌دانند قرار است مسئولیت سنگینی را بر دوش بکشند زیرا هنوز خیالات کودکی را در سر دارند و مفهوم زندگی مشترک را درک نمی‌کنند.

درهمین زمینه یک مددکار اجتماعی درگفت وگو باخبرنگار کیمیای وطن، گفت: در بحث آسیب شناسی ازدواج زودهنگام دخترانی که به بلوغ ذهنی و روانی مناسب برای ازدواج نرسیدند، این نکته را باید در نظر گرفت که این اتفاق اغلب در خانواده‌هایی رخ می‌دهد که شرایط اقتصادی نامطلوبی دارند و روزهای بدی را تجربه می‌کنند این دختران برای رهایی از وضعیت موجود تن به ازدواج با مردی مسن می‌دهند.

پروین رحمانی افزود: در برخی از خانواده‌ها، والدین نگران روابط اجتماعی فرزندان خود هستند ،بنابراین کنترل کردن شدید حس آزادی و استقال طلبی را از نوجوان سلب می‌کند. به همین دلیل ازدواج‌هایی صورت می‌گیرد که شاهد شکاف نسلی در آن هستیم و تفاوت بین انتظارات و واقعیت‌ها سبب ناکامی در ازدواج می‌شود و طلاق‌های تلخ را ثبت می‌کند.

مشکلات اقتصادی وکودک همسری

رحمانی گفت: ترک تحصیل، بارداری زودهنگام، تولد کودکان نارس، فرار از خانه و اقدام به خودکشی، محرومیت‌های اجتماعی، اقتصادی و افزایش خشونت خانوادگی از تبعات کودک همسری است، نکته دیگر که بایدآن را مد نظر قرار داد: تاب آوری و سازگاری است در سنین پایین افراد تحمل کمتری در برابر مشکلات و شرایط نامطلوب دارند، و این امر سبب می‌شود افسردگی و اضطراب را نجربه کنند.

این مددکار اجتماعی تصریح کرد: در دهه ۶۰ سبک زندگی مردم متفاوت بود ونوجوانان در سنین پایین‌تر مسئولیت پذیر می‌شدند و شرایط اقتصادی نقش موثری در ورود زودهنگام آنها به بازار کار داشت و به تبع آن افراد در سنین کم به بلوغ فکری و عقلی می‌رسیدند در آن دوران دختران در رده سنی زیر ۱۸ سال ازدواج می‌کردند چون که از لحاظ ذهنی و روانی به بلوغ لازم برای اداره کردن زندگی مشترک رسیده بودند.

وی اضافه می‌کند: در حال حاضر دختران در سنین ۱۰ تا ۱۲ سال هنوز کودک محسوب می‌شوند وعلیرغم بلوغ جسمی هنوز از لحاظ بلوغ فکری نمی‌توان از آنها انتظار قبول مسئولیت زندگی مشترک را داشت، علاوه بر این افراد در این سنین مهارتهای لازم برای اداره زندگی مشترک را آموزش ندیده‌اند.

کودک همسری تک بعدی نیست

رحمانی اظهار کرد: وجود چنین شرایطی در جامعه نباید سبب شود تا آن دسته از جوانانی که زیر ۱۸ سال قرار دارند و به توانایی و بلوغ لازم برای ازدواج رسیدند و آمادگی اداره زندگی مشترک را دارند، نادیده گرفته شوند. چرا که این موضوع نیز تبعات خاص خود را دارد، آسیب‌هایی نظیر: افزایش ازدواج‌هایی که به ثبت قانونی نمی‌رسند و یا رشد ناهنجاری‌های روانی و اجتماعی  از این دست مسائل هستند که باید به آن توجه شود.

این مددکار اجتماعی ادامه داد: اگر دختران پیش از آنکه به بلوغ فکری و روانی مناسب برای ازدواج برسند اقدام به تشکیل خانواده دهند به دلیل اینکه یک فرد نابالغ با فردی که به بلوغ فکری رسیده است ازدواج کرده است، نمی‌توانند با یکدیگر گفت‌وگوی مؤثری داشته باشند و در زندگی به تفاهم برسند زیرا دیدگاههای متفاوت دارند و نمی‌توانند نظرات یکدیگر را درک کنند، از سوی دیگر بحث آموزش های پیش از ازدواج و مهارتهای ارتباطی همسران در تمام سنین امری مهم و غیر قابل اجتناب است.

گذر از پنج مرحله برای داشتن ازدواج موفق

در همین پیوند روانشناس و مشاوره خانواده با اشاره به اینکه ازدواج موفق مراحل خاص خود را دارد به خبرنگار کیمیای وطن، گفت: برای داشتن یک ازدواج موفق گذر از پنج مرحله رشد و بلوغ ضروری است این مراحل شامل: بلوغ جسمی، اجتماعی، فکری و اقتصادی است این مراحل در شرایط سنی خاص با حضور فرد در بستر خانواده و در موقعیت‌های اجتماعی مختلف مانند دانشگاه رخ می‌دهد کودک همسری در شرایطی اتفاق می‌افتد که فرد هیچ کدام از این مراحل را که برای ازدواج سالم و موفق لازم است طی نکرده است.

راحله کاردان ادامه داد: ازدواج زود هنگام و قبل از بلوغ فکری کودک را با دنیایی از نیازها و انتظارات برآورده نشده مواجه می‌کند که به مرور اثرات روحی و روانی منفی در فرد می‌گذارد، اواخر دوران کودکی و آغاز نوجوانی دوران پر التهاب و بحرانی است که فرد را تحت فشارهای روانی و عاطفی شدیدی قرار می‌دهد گذر از این دوران نیاز به مراقبت، آموزش و آگاهی دارد کودکی که در سن کم ازدواج می‌کند به دلیل اینکه نتوانسته دوران کودکی و نوجوانی را به درستی طی کند با مشکلاتی مواجه می‌شود.

کودک همسری یکی از معضلات اجتماعی است

این روانشناس خانواده تصریح کرد: عدم آگاهی و مهارت لازم برای زندگی مشترک، عدم توانایی در پذیرش مسئولیت در نقش همسری، مادر بودن و جدا شدن نابهنگام از خانواده پدری و دنیای کودکی آسیب‌های بسیاری را به دنبال دارد وسلامت روان فرد را تهدید می‌کند اختلالات خلقی، افسردگی، اختلالات اضطرابی و خودکشی، روسپیگری افزایش کودکان مطلقه از تبعات کودک همسری است برخی از آسیب‌های کودک همسری با گذشت زمان و بلوغ فکری، معیارهای انتخاب همسر و دیدگاه نسبت به زندگی مشترک را تغییر می‌دهد و این موضوع سبب می‌شود آمار طلاق افزایش یابد و به پیکر خانواده ضربه وارد کند.

کاردان افزود: کودک همسری یکی از معضلات اجتماعی است و این پدیده در گذشته دارای کارکرد مثبت بوده است اما با توجه به تغییراتی که در لایه‌های اجتماع ایجاد شده است نقش زنان در جامعه علاوه بر نقش مادری و همسری، افزایش آگاهی زنان نسبت به حقوق خود، استقلال مالی و فکری موجب شده است کودک همسری مانند گذشته دارای کارکرد مثبت نباشد.

فاطمه براتی