به گزارش پایگاه خبری ربیع، اعتماد عمومی، بزرگ‌ترین و کارسازترین سرمایه است که هر کشور و نظامی به آن نیازمند است و دست‌اندرکاران باید برای جلب اعتماد عمومی تمامی همت خود را به کار گیرند.

شفافیت، یک فرصت اعتمادساز است که باید هم وجه همت مسئولان باشد و هم همگان آن را قدر بدانند تا به فرایندی دامن‌گستر در همه حوزه‌ها تبدیل شود. شفافیت که آمد، سنجش و نظارت نیز با دقت افزون‌تری امکان‌پذیر می‌شود و دامنه تأثیر شایعات را محدود و حتی بی‌اثر می‌کند.

زمان مطرح‌شدن لایحه بودجه، بازار شایعات داغ می‌شود؛ گروه‌ها و کانال‌های فضای مجازی پر می‌شود از سخن‌های متفاوت که میان خامی و پختگی و کارشناسی در رفت‌وآمد است.

هر گروه سیاسی برای مقابله با گروه مقابل دست به توضیح و تفسیر بودجه می‌زند و معمولا اعدادی را مطرح می‌کنند که در لایحه آمده و این عدد و رقم نباید در بودجه دیده شود. در این روزها فضای مجازی به فضای رسانه‌های رسمی ضریبی صدچندان می‌بخشد؛ در بحث بودجه ۹۸ و جداول و سرفصل‌های آن؛ آن‌قدر که افراد مختلف و خیلی از مردم کوچه و بازار با اعداد و ارقام و مباحث اقتصادی آشنایی ندارند، اما با حساسیت جدول‌ها را بالا و پایین می‌کنند و گروهی هم ترازو برمی‌دارند و به توزین بودجه‌ها و کارکردها می‌پردازند.

برخی هم حتی به طنز و شوخی روی آورده‌اند تا موضع خود را درباره بودجه ۹۸ بیان کنند. گاه هم عینک جناحی بر چشمان برخی می‌نشیند تا به جای نهادها و سازمان‌ها اول ببینند آن بودجه به دست چه کسی می‌رسد و آن فرد در کدام جناح تعریف می‌شود تا به بیان موضع و سخن بپردازند.

برخی هم بدون عینک همه را با یک چشم می‌بینند و از دم همه را مورد مرحمت قرار می‌دهند! گروهی هم با عکس محرومان به سنجش بودجه‌ها می‌پردازند؛ آن هم به نسبتی که «هیچ نسبتی» با هم ندارد!

این ماجرا البته کمی اذهان را به هم می‌ریزد، ولی «شفافیت»، گوهر ارجمندی است که به قیمتی افزون بر این‌ها باید خرید. این بسیار ستودنی است که دولت، لایحه مهم و حیاتی بودجه را – که مهم‌ترین لایحه یک سال است – طوری شفاف بنویسد که به‌راحتی و برای همه قابل فهم باشد.

قابل فهم که شد، قابلیت نظارت افزون‌تری هم می‌یابد. چشم‌ها هم که به نظارت باز شود، امکان اینکه دست‌ها در بودجه – که بیت‌المال است – باز شود، کاهش می‌یابد؛ یعنی با شفاف‌ترشدن بودجه و نظارت‌پذیری عمومی آن، احتمال اختلاس و تبدیل «بیت‌المال» با جابه‌جایی کلمات به «مال‌البیت» کم می‌شود؛ چه اختلاس، این دزدی مدرن، دربرابر چشم‌های باز و حساسیت عمومی، نمی‌تواند به شکل بی‌مهار اتفاق افتد، نهادها و سازمان‌ها را هم پاسخگوتر خواهد کرد تا دربرابر افکار عمومی نتوانند از پاسخگویی شانه خالی کنند؛ به همین دلیل انتظار عمومی این است که آنجایی از بودجه که از شفافیت لازم برخوردار نیست، مجلس وارد عمل شود و موضوع را شفاف کند تا خود نیز بهتر بتواند در امر نظارت اقدام نماید؛ به دیگر عبارت، بودجه شفاف، نظارت گسترده‌تر و فراگیرتر را به دنبال می‌آورد و این نیز خط‌های خطا را چنان دربرابر نور می‌گیرد که حساب کار دست همه بیاید که خطاها و اشتباهات را مردم می‌بینند و نمی‌گذرند؛ بلکه قانون را به یاری می‌خوانند تا پنجه بر یقه فزون‌خواهان بگذارد.

باری، این شفافیت فرصت نقد را به کارشناسان نیز می‌دهد تا در زمان بررسی بودجه، به یاری نمایندگان ملت بشتابند و کمک کنند بودجه‌ای عملیاتی و درست داشته باشیم تا در سال پیش رو کمتر با چالش‌های ناگوار روبه‌رو شویم یا راه عبور را همین حالا بیابیم؛ پس باید این «شفافیت» را قدر دانست و کمک کرد لایحه – حتی با شفافیت افزون‌تر – به برنامه عملیاتی تبدیل شود. این آینگی آن‎‌قدر حرمت دارد که به طراحانش احترام افزون‌تر بگذاریم؛ مجلس فرصت را غنیمت داند و از نقد کارشناسان در شفاف‌سازی بودجه در صحن علنی بهره کافی ببرد.