به گزارش پایگاه خبری ربیع، هدف از برگزاری این روز مسئول ‌سازی سازمان‌ها، آموزش و آگاهی بخشی به خانواده‌ها و ارتقای دانش و آگاهی آن ها در زمینه پیشگیری از اعتیاد در سطح محلات، مدارس، محیط‌های کاری و دانشگاه‌ها برای مبارزه با این معضل شوم است. در این روز تمامی سازمان‌های مرتبط با حوزه مبارزه با مواد مخدر همچون وزارت بهداشت، وزارت آموزش و پرورش، سازمان بهزیستی، نیروی انتظامی و سازمان‌های غیردولتی و دیگر دستگاه‌ها عملکرد سازمانی خود را به نمایش می‌گذارند.

پژوهشگران دریافته‌اند ناپسند دانستن مواد مخدر در ذهن آحاد جامعه، تنها با آموزش شکل خواهد گرفت و تأثیر آن، به مراتب از عامل تهدید و قانون بیشتر است. از این رو، به نظر می‌رسد که این مسئله باید به صورت یک واحد درسی در دبستان‌ها، دبیرستان‌ها و دانشگاه‌ها آموزش داده شود. کارشناسان معتقدند حل شدن معضل اعتیاد و پدیده مواد مخدر نیازمند مبارزه ای فراگیر و پیوسته در ابعاد نظامی، انتظامی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است

هم اکنون کشورهایی مانند ژاپن، هنگ‌کنگ، تایلند و چین در امر مبارزه با مواد مخدر، موفقیت‌‌های چشمگیری داشته اند وایران به ویژه ستاد مبارزه با مواد مخدر، می‌تواند با بهره‌گیری از تجارب این کشورها آسیب‌‌های اجتماعی را کاهش دهد.

مواد مخدراز جرایم سازمان یافته درجهان است

اما دلایل مهمی که موجب شده مبارزه با مواد مخدر و قاچاقچیان، به شکست بینجامد و سازمان‌‌های مافیایی، به شکل هولناک در جوامع مختلف تاخت و تاز کنند به وجود تناقض در برنامه‌‌های گوناگون بین المللی، فقر جهانی، فقدان برنامه‌‌های هم سطح و هماهنگ اقتصادی در جهان، نبودن سازمان اجرایی قدرتمند در امر مبارزه، عدم ضمانت اجرای تصمیم گیری‌‌های سازمان‌‌های بین‌المللی مربوط‌‌، بی تفاوتی آگاهانه یا ناآگاهانه مسئولان برخی کشورهای تولید کننده مواد مخدر و سوءاستفاده‌‌های سیاسی مستقیم و غیر مستقیم برخی دولت‌ها از قاچاقچیان مواد مخدر دارد.

از سویی تجارت بین‌المللی پر سود مواد مخدر خود مهم ترین مانع جهت برخورد بین‌المللی کارآمد با این پدیده است و همین عامل سبب شده که برخی دولت‌ها به سبب بهره مندی از این تجارت پرسود در مبارزه با مواد مخدر تعلل کنند. اما سازمان ملل متحد نیزخواستار گسترش و تحکیم همکاری‌‌های بین‌المللی برای اعتلای اهداف کنوانسیون‌‌های مبارزه با مواد مخدر مصوب سال های ۱۹۶۱‌‌، ۱۹۷۱ و ۱۹۸۸ شده است. در حال حاضر مواد مخدر و قاچاق آن به عنوان جرایم سازمان یافته در سطح جهانی محسوب می‌شود. و بدون تردید مبارزه با جرائم سازمان یافته نیازمند اتخاذ تدابیر مشترک و همکاری‌‌های گسترده در سطوح منطقه‌ای و بین‌المللی می‌باشد.

براساس گزارش جهانی مواد مخدر ۲۰۲۱ (UNODC) که توسط دفتر مواد مخدر و جرم سازمان ملل منتشر شد، در سال گذشته حدود ۲۷۵ میلیون نفر در سراسر جهان مواد مخدر مصرف کردند همچنین در ۲۴ سال گذشته قدرت حشیش تا چهار برابر در بخش‌هایی از جهان افزایش یافته است، شواهد نشان می‌دهد، درصد نوجوانانی که این ماده را مضر می‌دانند تا ۴۰ درصد کاهش یافته است و این در حالی است که طبق نظر متخصصان بهداشت در ۷۷ کشور، ۴۲ درصد معتقدند مصرف حشیش افزایش یافته است.همچنین زنجیره‌های عرضه کوکائین به اروپا نیزدر حال تنوع است.

در ایران نیزبیش از ۶۰ درصد جرائم مرتبط با مواد مخدر و بیش از ۶ میلیون نفر در کشور تحت تاثیر مواد مخدر قرار دارند و روزانه ۸ نفر در اثر مواد مخدر جان خود  را  از دست داده و ۷۰ نفر نیز معتاد می شوند.

حمید صرامی مدیرکل دفتر تحقیقات و آموزش ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت: در ایران سالانه بیش از ۵۰۰ تن مواد مخدر مصرف می شود ، همچنین طی ۵ سال گذشته روزانه ۷۰  معتاد به جمعیت معتادان کشور اضافه شده و بر اساس تحقیقات انجام شده مواد مخدر به تنهایی بین ۶۳ تا ۶۵ درصد از جرائم و دستگیری‌ها را به شکل مستقیم و غیر مستقیم به خود اختصاص داده است.

افزایش اعتیاد در زنان

گزارش‌های رسمی بیانگر این است که تعداد زنان معتاد بین سال‌های ۸۶ تا ۹۲، ۷۳ درصد افزایش داشته است . بیشترین زنان معتاد در رده سنی ۲۰ تا ۳۶ سال هستند که اغلب آن ها از مواد مخدر تریاک، شیشه، الکل و کراک استفاده می‌کنند.۷۵ درصد معتادان کشور بالای دیپلم بوده و ۶۳ درصد معتادان ایرانی متأهل هستند و از سوی دیگراعتیاد عامل ۵۰ درصد طلاق‌ها و ۲۰ درصد قتل‌هاست.

دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر کشوردرتیرماه سال گذشته میانگین سن اعتیاد در کشوررا حدود ۲۴ سال دانست و گفت: در دهه ۶۰ با کاهش شیوع مصرف و پایین نیامدن سن اعتیاد روبه رو بودیم ، اما دردهه‌های ۷۰، ۸۰ و ۹۰ افزایش رشد شیوع مصرف مواد مخدر را شاهد هستیم. در کشور حدود ۱۵ اردوگاه نگهداری و درمان معتادان راه اندازی کردیم ، همچنین افزایش کشفیات موجب شده که ورود و ترانزیت مواد مخدر به کشور اعم از توزیع داخلی، ۲۰ درصد کاهش یابد؛ میزان تولید مواد مخدر در افغانستان در مقایسه با پیش از ورود آمریکا در سال ۲۰۰۰, حدود ۴۵ تا ۵۰ برابر افزایش یافته است، اما در ۲ تا ۳ سال اخیر به ویژه اینکه در سال قبل۱۲۰۰ تن کشف داشتیم، افزایش نداشته و مقداری هم به علت خشکسالی کاهش داشته است.

میانگین اعتیاد در دانش آموزان، ۲ و یک دهم درصد ودربین دانشجویان، حدود ۴ درصد است؛ حدود ۸۰ درصد کشفیات مواد مخدر در کشور، «تریاک»؛ حدود ۱۰ درصد از خانواده «حشیش» و «گُل» و حدود ۲ درصد «هروئین» و ۲ درصد «شیشه» است؛ ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار نفر یعنی حدود ۶ درصد مصرف کنندگان مواد مخدر، زنان هستند در حالی که بر اساس آمار سازمان ملل، در افغانستان حدود یک میلیون نفر از زنان، معتاد هستند.

در جهان حدود ۸۰۰ نوع مواد مخدر صنعتی و روانگران وجود دارد و در مجموع حدود ۹۰ درصد مصرف مواد مخدر در کشورمان، سنتی است؛  بیش از ۸۰ درصد معتادان درمان شده دوباره به چرخه مصرف اعتیاد بر می‌گردند؛ ۹۰ درصد دارو‌هایی که برای ترک اعتیاد استفاده می‌شود مانند «متادن» ۱۰۰ درصد، مواد مخدر هستند اما با داروی”بوپرنورفین“ حدود ۲۰ درصد ترکیب، مواد مخدر است و ۸۰ درصد دیگر، دارو‌های ضد اشتیاق برای مصرف هستند. تا کنون ۱۴ هزار میلیارد تومان به بنیان اقتصادی قاچاقچیان ضربه وارد شده است.

درپایان انتظار مردم از مسئولان کشورریشه کن کردن معضل ویرانگراعتیاد است.مقوله ای که سرچشمه بسیاری از مشکلات دیگر ازجمله تنش های  سیاسی ، اقتصادی ،اجتماعی، فرهنگی و همچنین فروپاشی کانون گرم خانوادگی است. لذا مراجع ذی ربط  باید با مبارزات همه جانبه از کنترل مرز‌ها گرفته تا خشکاندن ریشه مافیای داخلی و بین‌المللی را در دستور کار خود قرار دهند و از سستی، اهمال کاری، بی برنامگی و احیانا سازش با گرداندگان پشت پرده اجتناب ورزند.

دکتر اسدالله افشار