به گزارش پایگاه خبری ربیع، به گفته کارشناسان استفاده از پسابها چنانچه به صورت صحیح و منطبق بر اصول انجام گیرد می تواند علاوه بر رفع مشکل کم آبی باعث افزایش حاصلخیزی خاک و نیزکاهش مصرف کودهای شیمیایی گردد.

برخی از تئوریسین‌های دنیا معتقدند جنگ‌ آینده دنیا، جنگ آب خواهد بود. با روند کنونی گرم شدن زمین و توسعه بیابان‌ها به خصوص در مناطق خشکی مانند خاورمیانه، قحطی آب و خشکسالی یک هشدار جدی برای مردمان این نقطه از کره زمین است.

بنابراین با توجه به این که کشورمان جزو مناطقی با آب و هوای خشک بوده که با محدودیت منابع آب روبروست، حفاظت از منابع آب و استفاده مؤثر ازاین منابع بسیار ضروری است.با توجه به اهمیت استفاده از پساب ها و لزوم به کارگیری این منبع آبی برای مصارف غیر از شرب، به سراغ “وحید مهدویان معاون شهرسازی و معماری شهرداراصفهان” که دارای مدرک دکتری تخصصی شهرسازی اسلامی  است رفتیم تا با ایشان درباره برنامه ها و اقدامات انجام شده و هچنین موانعی که برای اجرای استفاده از آب های خاکستری در روند احداث ساختمان ها در اصفهان وجود دارد گفتگو کنیم .ایشان نیز به سوالات خبرنگار کیمیای وطن پاسخ داد.

آیا استفاده از آب های خاکستری در اصفهان و نحوه استفاده از آن در بحث پروژه های شهری و شهرسازی در دستور کارمدیریت شهری  قرار دارد؟

بله. با دارا بودن حدود یک سوم جمعیت ایران به شبکه جمع آوری فاضلاب، روزانه ۸/۳ میلیارد لیتر فاضلاب تولید می شود. فاضلاب تولیدی شامل فاضلاب سیاه حاصل از توالت ها و سرویس های بهداشتی و گاهاً صنعتی است که با پساب ناشی از سینک های ظرفشویی، حمام ها و روشویی ها و پساب شستشوهای معابر و غیره با آلودگی به مراتب کمتر مخلوط می گردد و همین افزایش حجم فاضلاب باعث افزایش وسعت و قطر شبکه های جمع آوری، فرآیند تصفیه و تحمیل هزینه های ناشی از اجرا و بهره برداری آنها می شود.

مراجع معتبر میزان درصد تبدیل آب ورودی ساختمان های خانگی به آب خاکستری را ۸۰-۶۰ درصد برآورد نموده اند؛ به تعبیری دیگر، بیش از نیمی از آب شرب مصرفی با آلودگی به مراتب کمتر از فاضلاب سیاه با فاضلاب سیاه با آلودگی زیاد اختلاط می یابد. راهکارهای متنوعی برای غلبه بر بحران کم آبی در استان اصفهان بایستی در دستور کار قرار گیرد که می تواند با اعمال مدیریت مصرف و تدابیری مانند استفاده از آبهای مانند آب خاکستری و بکارگیری آب بازیافتی حاصل از آن تا حدود زیادی بر بحران تأمین آب غلبه نماید. آب خاکستری بازیافت شده میتواند در موارد متعدد شهری و خانگی مورد  مصرف قرار گیرد که البته برای هر کدام نیاز به سطح ویژه ای از تصفیه میباشد. در این راستا معاونت شهرسازی و معماری شهرداری اصفهان با هدف بهره برداری از آب های خاکستری، در حال تدوین دستورالعمل ها  و برنامه ریزی های لازم می باشد.

تعامل و همکاری شهرداری اصفهان شهرداری اصفهان با سازمان آبفا برای مصرف بهینه آب و همچنین اتخاذ تدابیر برای صرفه جویی در آب چگونه بوده است؟

همکاری مجموعه های تخصصی و ارگان های نظارتی  در ایجاد ظرفیت های بهره برداری صحیح از آب های خاکستری تاثیر گذار می باشد و از مهمترین این مجموعه ها سازمان آبفا است. لذاکارگروه بازچرخانی آب خاکستری، متشکل از نمایندگان آبفا (بهره برداری و مشترکین)، نظام مهندسی، شهرداری، محیط زیست و بهداشت استان تشکیل شد و خروجی این کارگروه در قالب “برنامه اجرایی تصفیه و بازچرخانی آب خاکستری” تنظیم و ارائه می شود. از جمله موارد مورد پیگیری شده توسط این کارگروه لایحه استفاده از آب خاکستری است که در شورای اسلامی شهر اصفهان به تصویب رسیده است.

اگر بحث استفاده از پساب برای ساختمان سازی بخصوص برای پروژه های انبوه سازی در دستور کار نیست از کی قرار است به این موضوع توجه شود؟

با توجه به استفاده از بتن به عنوان یکی از پرمصرف ترین مواد ساختمانی و محدودیت منابع آب که یکی از اجزای مهم بتن است، استفاده از منابع غیر شرب آب الزامی است و آب های خاکستری میتواند در این زمینه مورد استفاده قرار گیرد. البته کیفیت آب مصرفی در بتن بایستی بر اساس ضوابط و معیارهای مقررات ملی ساختمان باشد. لذا دستورالعمل های لازم برای تصفیه آب خاکستری به منظور استفاده در ساختمان سازی باید تدوین گردد و توسط مراجع ذی ربط به پیمانکاران و سازندگان ساختمان ها اعلام گردد و با مشخص شدن دستور العمل ها و سازکارهای نظارتی، بهره برداری امکان پذیر است.

استفاده از پساب و آب های خاکستری چه معایب و محسناتی در بحث شهرسازی خواهد داشت؟

با توجه به نحوه استفاده و سطح تصفیه آب خاکستری می ‌توان مزایا و معایب ای را  برشمرد از جمله معایب فرایندهای ارزیابی تایید سلامت آب خاکستری می باشد که میتوانند زمان بر و حساس باشد لذا استفاده از آبهای خاکستری عموماً در مواردی که با سلامت استفاده‌ کنندگان تداخلی ندارد پیشنهاد می گردد البته استفاده از این منبع با تعیین سطح تسویه نیز برطرف می گردد. مهمترین مزایای استفاده از آب های خاکستری کاهش نیاز مصرف آب شرب در واحدهای ساختمانی بخصوص در موارد قابل استفاده از جمله فلاش تانک ها، سیستم‌های تهویه هوا به صورت بسته و شستشوی محوطه سازی های ساختمانی و موارد مشابه را می توان اشاره کرد.

درشهر اصفهان توسط دستگاه های دولتی پروژه های زیادی از جمله ساختمان سازی در حال اجراست آیا معاونت شهرسازی و معماری برای بحث استفاده از آب برای این دستگاه ها دستورالعمل های خاصی قرار داده است؟ همچنین برای پروژه هایی که از سوی شهرداری در حال اجراست آیا با معاونت عمران شهری شهرداری برای استفاده از آب های غیرشرب برنامه یا طرح هایی در جهت صرفه جویی منابع ابی اجرا شده است؟

اجرای پروژه های دستگاه‌های دولتی عموماً به عهده شهرداری نمی باشد لذا فرآیند مشخصی برای استفاده از آب های خاکستری در این گونه پروژه ها از طرف شهرداری امکان پذیر نیست البته با تدوین دستورالعمل امکان بهره برداری از آب های خاکستری با توجه به مقررات ملی ساختمان امکان استفاده در این گونه پروژه ها نیز برای پیمانکاران دولتی امکان پذیر می گردد اما در خصوص پروژه های شهرداری می توان گفت برنامه های برای بهره برداری از آبهای خاکستری و یا تصفیه فاضلاب مد نظر می باشد؛ البته همانطورکه قبلاً ذکر شد این موارد درگام های اولیه می باشد و نیاز به تبدیل شدن به یک فرایند مشخص دارد.

آیا در بحث ساختمان سازی مانند دیگر کشورها و از جمله کشورهای عربی، بحث لوله کشی پساب های آب و آب شرب به صورت مجزا اجرایی خواهد شد تا شهروندان برای مصارف غیرضروری از آب خاکستری استفاده نمایند ؟ آیا این موضوع اجباری خواهد شد؟

با توجه به کارگروه بازچرخانی آب های خاکستری که لایحه هایی توسط این کارگروه با مشارکت شهرداری اصفهان شرکت آب و فاضلاب و سازمان نظام مهندسی تهیه و به منظور الزام ساختمان سازی ها به ویژه در گروه های ج و د به شورای شهر اسلامی ارائه گردید می‌توان گفت یکی از موارد دستورالعمل تهیه شده توسط این کارگروه الزام به جداسازی آب خاکستری از سایر فاضلاب به ویژه فاضلاب سیاه بوده است از موارد تعیین شده نحوه طراحی و اجرای سیستم تاسیسات مربوطه از واحد مسکونی تا سیستم تسویه می باشد که دستورالعمل آن تهیه شده است این دستورالعمل شامل استانداردهای مشخصی است که در سایر کشورها نیز مورد بهره برداری قرار می گیرد از جمله رنگ مشخص ابعاد و استاندارد مشخص در سیستم تاسیسات آب خاکستری و این موارد از طریق سازمان نظام مهندسی به مهندسین طراح و ناظر تاسیسات آموزش داده خواهد شد تا بتواند به صورت صحیح پیاده سازی انجام گیرد این موارد در گام اولیه برای ساختمانهای تعریف شده گروه ج به صورت اختیاری و گروه د به صورت الزامی در شورای اسلامی شهر اصفهان مصوب گردید و در صورت موفقیت طرح در گام های بعدی برای تمامی ساختمان ها الزامی خواهد شد.

و سخن پایانی……

بخش ساختمان و مسکن با مصرف حدود ۴۰ درصد انرژی به عنوان بزرگترین مصرف کننده انرژی در ایران محسوب می‌شود و خود آلوده کننده هوای شهرها است، از این رو معاونت شهرسازی شهرداری اصفهان با تمرکز بر بخش ساختمان و مسکن، پروژه‌های متعدد شهری انجام داده که از جمله آن‌ها می‌توان به پروژه رفتار زمانی، مکانی، جزایر گرمایی شهر اصفهان و همچنین پروژه طراحی اقلیمی پایدار ساختمان‌های شهر اصفهان مبتنی بر انرژی‌های تجدید پذیر اشاره کرد.در این راستا با برگزاری جلسات مشترک تخصصی با دستگاه‌های اجرایی مانند سازمان نظام مهندسی ساختمان و اداره کل راه و شهرسازی به دنبال ایجاد ساز و کار اجرایی برای ضوابط تدوین شده حاصل از پروژه‌های مؤثر در شهر اصفهان هستیم  و همچنین اجرای مبحث ۱۹ مرتبط با انرژی در ایران که نتایج آن در قالب دستور العمل‌های اجرایی مشترک، ابلاغ و اجرایی خواهد شد .