تاریخ انتشار: دوشنبه ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
سرمقاله؛
احیای حریم شکسته
مسکن و محل سکونت یکی از نیازهای مهم انسانهاست. این نیاز سبب شده تا به یکی از دغدغه های بشر از انسان نخستین تا به امروز تبدیل گردد هر چند بشر در موضوع مسکن افراط و تفریط زیادی داشته است که هر روز نیز به آن افزوده می شود.

 پایگاه خبری ربیع/ لَا تَسْلُکُوا مَسَالِکَ أَعْدَائِی

مسکن و محل سکونت یکی از نیازهای مهم انسانهاست. این نیاز سبب شده تا به یکی از دغدغه های بشر از انسان نخستین تا به امروز تبدیل گردد هر چند بشر در موضوع مسکن افراط و تفریط زیادی داشته است که هر روز نیز به آن افزوده می شود.

برخی به خاطر اعراض از دنیا خانواده خویش را در کوچک ترین سرپناه قرار می دهند و در سخت ترین شرایط زندگی می کنند و هیچ تلاشی برای آسایش خانواده انجام نمی دهند. آنان بر این باورند که در زندگی کوتاه مدت دنیا، تهیه خانه امری غیر منطقی است که این تفکر مردود و قابل قبول نیست.

در مقابل عده ای دست از آب و گل بر نمی دارند و هر روز در پی ساخت خانه ای و تنوع بیشتری هستند و خود نمی دانند هدفشان و نهایت آرزویشان در خانه سازی و تعویض مسکن چیست و حرص و ولع آنان در خانه چه زمانی به سرانجام خواهد رسید؟

و گاهی خانه ای بنا می کنند که اگر بخواهند همه زوایای آنرا ببینند روزها وقت لازم دارد و در واقع کاخی بنا می کنند که سر و ته آن را نمی دانند و زندگی در آن برایشان ترس آور است؟!

این یک وجه موضوع است وجه دیگر اینست که در ساخت خانه از مسیر صحیح خارج می شویم! چنانچه در شرایط فعلی در ساخت و ساز هم نمای شهرها از اسلامی بودن معماری خارج شده ایم و هم در طراحی ساخت داخل خانه اصول اسلامی رعایت نمی شود در واقع حریم ها شکسته شده و می شود؟!

خوب است در شرایط جدید مدیران شهری به این موضوع توجه کنند و حریم های شکسته را احیا کنند! مسکن چگونه باید باشد تا محل سکونت و آرامش باشدو حریم خانواده شکسته نشود؟اما چه نوع خانه ای مورد نظر اسلام است، موضوعی مهم و قابل دقت است. به خلاف عقیده برخی که خانه خوب را با معیارهای غربی می سنجند، اسلام ویژگی های منحصر به فردی از خانه خوب و در شان انسان مسلمان تبیین می نماید که توجه به هریک تامین کننده سعادت دنیوی و اخروی انسان را تامین می نماید.

شهر و روستایی که محل زندگی ماست تاثیر بسزایی در روش و منش ما دارد. به تعبیری شهرها و ساختمانها یکی از شاخصه های مهم بیان و نمایش هویت تمدنها، فرهنگها و جوامع انسانی هستند. یکی از ویژگیهای شهرها سیمای ظاهریشان است که می‏توان از آن به عنوان یکی از شاخص­های معرفی هویت‏شهر و در نتیجه هویت اهل آن نام برد. بنابراین می‏توان گفت که یکی از راههای احراز هویت‏شهرها و درنتیجه تمدن مسلمین، سیمای عمومی شهرها و خانه ها به سمت‏سیمایی متمایز از سیمای بلاد غیر مسلمان است.

ما باید در معماری خانه و شهرمان متوجه باشیم که مسلمانیم و خانه و شهرمان باید از فرهنگ اسلامی دور نشود.به این روایت توجه کنیم. خداوند عزوجل به یکی از پیامبرانش وحی نمود: قُلْ لِلْمُؤْمِنِینَ … لَا تَسْلُکُوا مَسَالِکَ أَعْدَائِی فَتَکُونُوا أَعْدَائِی کَمَا هُمْ أَعْدَائِی؛ به مومنان بگو … شیوه دشمنان را [در امور مختلف] به کار نگیرند که در این صورت مانند آنان دشمن من می شوند.

به تعبیر دیگر روایت فوق در صدد بیان این نکته است که مشابهت با هر گروهی ، ناخواسته انسان را به آن سو می کشاند.

حال ما را چه شده است که سیمای شهرمان فریاد بیگانگی با فرهنگ دینیمان می زند و طراحی خانه هایمان نیز همین فریاد را سر می دهد؟ متاسفانه تنها مسئله ای که در ساختمان ها مدنظر قرار نمی گیرد توجه به فرهنگ اصیل ایرانی  اسلامی و دوری از فرهنگ بیگانه است. دور شدن معماری ایرانی از فرهنگ اسلامی و گام نهادن به سوی فرهنگ غربی مهمترین معضل پیش روی زندگی های کنونی است.

واقعیت این است که معمارى بر سبک زندگی ما تاثیر گذار است و بسیارى از رفتارهاى ما را جهت‏دهى مى‏کند ما باید از سبک زندگی اسلامی ایرانی فاصله نگیریم در حالی که معماری امروز کشور به شدت متاثر از فرهنگ غربی است و به معماری اسلامی نمی ماند.

معماری امروز حریم خانواده را نشانه رفته است و خانواده را دچار حریم شکنی می نماید وقتی خانم خانه در آشپزخانه اپن باید غذای میهمانش را طبخ کند اگر بخواهد حریم و حرمت حجاب و عفاف را رعایت کند به شدت به رنج می افتد ما می بینیم آنهایی که مقیدند با چادر و مقنعه در آشپزخانه فعالیت می کنند و به قول خودشان از گرما و مشکلات این وضعیت هلاک می شوند! اینجاست که حریم ها شکسته می شود؟

اگر مهندس طراح ما متوجه این قضیه باشد و کارفرما را راهنمایی کند خانواده ما اسیر بنایی نمی شود که دست ساخت خود است و وبال گردن! مهندس ناظر شهرداری که نقشه به تاییدش می رسد نیروی موثر در اصلاح اینگونه مسائل است که باید مردم را آگاه کند. طراحی ساختمان های ما در وضعیت موجود حیا را نشانه رفته است به عنوان نمونه در معماری اسلامی بهیچ وجه درون خانه پیدا نیست اما مشرفیت های امروز باعث شده دید بر سایر خانه ها وجود داشته باشد ساختمان های چند ده طبقه وبا پنجره های رو به هم یا مشرف بر حیاط ساختمانهای دیگر و یا برخی طراحی ها که بمحض باز شدن در خانه تا آخرش پیداست.

حیا، یکى از بارزترین شاخصه ‏هاى فرهنگ اسلامى است و معمارى اسلامى با این شاخصه هماهنگى کامل دارد.

به همین خاطر در معماری اسلامی نه تنها درون هیچ خانه ای از بیرون قابل دید نیست؛ بلکه ورودی بسیاری از خانه ها به نحوی ساخته شده است که اگر درِ خانه نیز باز بماند حیاط و درون خانه به هیچ وجه قابل دید نیست.

درست است که به دلیل عدم امکان دستیابی به زمین مناسب و کمبود مالی و اقتصادی تن به آپارتمن نشینی داده می شود اما می توان ﺩﺭ ﻃﺮﺍﺣﻰﻫﺎﻯ ﺩﺍﺧﻠﻰ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﺣﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺣﺮﻳﻢ ﺯﻥ ﻭ ﻣﺮﺩ ﻧﺎﻣﺤﺮﻡ ﺗﻮﺟﻪ کرد؛ ﺯﻳﺮﺍ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﺎﺿﺮ ﻳﻜﻰ ﺍﺯ ﻣﺼﻴﺒﺖﻫــﺎﻯ ﺑﺰﺭگ ﺩﺭ ﺑﺮﺧــﻰ ﻭﺍﺣﺪﻫــﺎﻯ ﺁﭘﺎﺭﺗﻤﺎﻧﻰ ﺍﻳﻦ ﺍﺳــﺖ ﻛﻪ ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻴﺎﻥ ﻣﺤﺮﻡ ﻭ ﻧﺎﻣﺤﺮﻡ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻣﻴﻬﻤﺎﻥ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻰﺁﻳﺪ، ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ. ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﺍﻯ ﺣﻞ ﺍﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ ﻓﻜﺮﻯ ﻛﺮﺩ.

انتهای پیام/


دیدگاه